Cadw Golwg o Ben Talar

gan Aubrey Davies

YDY ffermwyr yn rhy barod i fynd am y nodwydd neu’r gwn dosio? Dywed rhai eu bod yn cael eu defnyddio’n ormodol ac yn achosi i glefydau allu wrthsefyll meddyginiaethau. Yn ôl adroddiad O’Neill gall heintiau sy’n gwrthsefyll cyffuriau achosi marwolaethau deng miliwn o bobl y flwyddyn erbyn 2050. Mae’r adroddiad yn tynnu sylw at y ffaith fod y sefyllfa byd eang yn gwaethygu ac yn galw am leihau’r defnydd dianghenraid o gyffuriau mewn amaethyddiaeth. Cafodd yr adroddiad ei gomisiynu gan y Brif Weinidog, David Cameron i ystyried y sefyllfa o ficrobau sy’n gwrthsefyll cyffuriau ac mae’r adroddiad yn edrych ar y sefyllfa byd eang yn ogystal â’r wlad yma. Mae’r adroddiad yn galw am well gwyliadwriaeth o’r defnydd o gyffuriau ym myd amaeth yng ngwahanol rannau o’r byd. Gelwir am roddi targedau i’r gwahanol wledydd i’w llywodraethau allu lleihau’r defnydd o gyffuriau. Mae’r adroddiad hefyd yn galw am gyfyngu’r defnydd o gyffuriau i anifeiliaid pan maent yn hanfodol i ddynoliaeth. Mae nifer o gymdeithasau ac asiantaethau wedi bod yn rhybuddio gall gorddefnydd o gyffuriau arwain at glefydau yn addasu i wrthsefyll meddyginiaethau. Drwy hynny mae’n mynd yn anoddach i’w trin ac mae effeithlonrwydd y cyffuriau yn lleihau. Y ddadl yw bod gorddefnydd o’r cyffuriau mewn amaethyddiaeth yn cael effaith ar glefydau dynol. Y meddylfryd yw bod rhai o’r clefydau sy’n effeithio ar ddynoliaeth ac anifeiliaid yn symud o un i’r llall. Os yw rhai o’r clefydau mewn anifeiliaid yn gallu goroesi’r cyffuriau ac mae’r clefydau yn trosglwyddo i bobl yna mae’r anallu i’w trin hefyd yn trosglwyddo. Nid ffermwyr a milfeddygon yw’r unig rai i gael eu beio am y sefyllfa. Mae meddygon hefyd yn cael eu beirniadu am orddefnydd o gyffuriau ac rydym yn gyfarwydd â nifer o adroddiadau o heintiau ni ellir eu trin gan y cyffuriau sydd ar gael. Yn ogystal ag achosi problemau i ddynoliaeth mae ffermwyr yn dod yn fwy ymwybodol o’r broblem mewn anifeiliaid. Erbyn hyn mae nifer y llyngyr sy’n gallu gwrthsefyll y drensiau yn cynyddu ac mae gofyn bod yn wyliadwrus yn eu defnydd. Mae’r arbenigwyr yn argymell newid y math o ddrens yn gyson a bod yn ddarbodus yn ei ddefnydd. Dywed Prif Filfeddyg Defra, Nigel Gibbens, bod rhaid lleihau’r defnydd o gyffuriau gwrthfiotig i’r achosion ble mae’n anorfod neu’n angenrheidiol ac effeithiol. Mae’n galw am ddatblygu targedau yn y defnydd o’r cyffuriau yma. Mae cynghrair o gymdeithasau ar draws y gadwyn cyflenwi bwyd, Defnydd Cyfrifol o Gyffuriau mewn Amaethyddiaeth, wedi cyhoeddi eu bod yn creu tasglu. Bydd yn edrych sut gall targedau ystyrlon cael eu creu i leihau a gwella’r defnydd o gyffuriau gwrthfiotig mewn amaethyddiaeth yn y wlad yma. Dywed y gynghrair bod rhaid gweithredu’n fyd eang yn ogystal ag yn lleol ar draws y defnydd o’r cyffuriau mewn pobl ac amaethyddiaeth. Gyda’r sefyllfa sy’n datblygu o nifer heintiau a microbau sy’n cynyddu ac yn magu’r gallu i wrthsefyll y cyffuriau sydd ar gael mae’n rhaid gweithredu i’w hatal. I wneud hyn mae’n rhaid osgoi rhoi cyfle iddynt fagu’r gallu i wrthsefyll a hefyd creu cyffuriau newydd. Mae osgoi’r cyfle yn golygu bod yn ddarbodus yn y defnydd o’r cyffuriau sydd ar gael nawr. Golyga hynny’r rhai sy’n cael eu defnyddio ym myd amaeth a hefyd y rhai sy’n cael eu defnyddio i drin cyflyrau dynol. Bydd rhaid i’r fferyllwyr a’r meddygon fod yn fwy gwyliadwrus yn y cyffuriau maent yn eu defnyddio. O ochr creu cyffuriau newydd mae gan y diwydiant creu cyffuriau eu rhan i chwarae drwy fuddsoddi mwy mewn ymchwil i ganfod cyffuriau effeithio. Dadl y cwmnïau yw bod yr ymchwil a’r creu yn gostus iawn ac ni allent ysgwyddo’r baich felly mae gofyn i lywodraethau’r byd estyn cymorth i ddatrys y broblem. Yn yr hir dymor mae’n rhaid i’r gymdeithas gyfan fyd eang gymryd camau i leihau’r defnydd o gyffuriau gwrthfiotig. Mae beio ffermwyr a’r diwydiant amaethyddol yn annheg gan nad hwy ar ben eu hunain sy’n gyfrifol am y sefyllfa.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.