Cadw Golwg o Ben Talar

WRTH i’r Nadolig a’r flwyddyn newydd agosáu mae’n adeg pan fyddwn yn edrych yn ôl ar y flwyddyn sydd wedi mynd heibio ac ymlaen i’r un newydd. Fe allwn ddweud bod 2016 wedi bod yn flwyddyn llawn cyffro a chyfnewidiol. Rydym wedi gweld newidiadau cyffrous ym myd gwleidyddiaeth gyda’r bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd ac yna yn ddiweddar yr Unol Daleithiau America yn ethol Donald Trump fel arlywydd. Mae’r ddau beth wedi creu ansicrwydd mawr sydd yn eu tro yn effeithio ar ffermwyr Cymru. Yn ogystal â’r ansicrwydd sydd wedi ei greu gan y byd gwleidyddol mae’r flwyddyn wedi bod yn gyfnewidiol o ran prisiau amaethyddol. Mae’r ffermwyr llaeth wedi dioddef o dan brisiau isel am amser maith ac er eu bod yn gwella mae gryn bellter i fynd i wella’r sefyllfa. Yn ôl yr arfer mae’r prynwyr yn gyndyn iawn i godi prisiau yn ôl y farchnad er eu bod yn eu gostwng yn sydyn iawn pan maent yn mynd i lawr. Mae sefyllfa’r farchnad eidion ac ŵyn hefyd wedi bod yn gyfnewidiol iawn. Ar ddechrau’r flwyddyn roedd y prisiau’n llawer is na’r oeddent yn 2015 ond fe wellodd pethau ychydig erbyn yr haf. Erbyn mis Awst roedd eidion wedi codi yn ôl i brisiau 2015 ac fe wellodd pris ŵyn erbyn mis Mehefin ac mae wedi bod yn sylweddol uwch na 2015 wedyn. Er bod pris ŵyn wedi gwella ar gyfertaledd nid yw’r ŵyn bach wedi bod mor ffodus ac maent yn dal i fod yn is na llynedd. Mae’n debygol mae effaith Brexit ar werth y bunt sydd i raddau helaeth yn gyfrifol am y cynnydd yn y prisiau yn enwedig cig oen. Cafwyd yr un effaith ar y Taliad Sengl gan fod gwerth y bunt yn erbyn yr ewro wedi disgyn ac mae’r taliad yn fwy nac oedd yn ddisgwyliedig yn gynharach yn y flwyddyn. Fel y gwyddom mai grawn a llawer mwy o gynnyrch fferm wedi dioddef gostyngiadau eto eleni. Mae’r gostyngiadau ym mhris grawn yn gallu ffafrio’r sector anifeiliaid drwy leihau pris dwysfwyd ond mae peth o’r cynhwysion yn cael eu mewnforio ac oherwydd gwendid y bunt maent yn ddrytach. Felly er bod peth gostyngiad ar yr un ochr yn aml mae’r cynnydd yn y mewnforion yn ei negyddu. Nid oes pelen grisial i weld y dyfodol ond y tebygrwydd yw ein bod yn debygol o weld cyfnod ansicr a chyfnewidiol. Mae Teresa May wedi dweud ei bod am ddechrau’r trafodaethau Brexit erbyn diwedd Mawrth ond mae’r her yn y llysoedd yn golygu nad yw’n sicr y gall dilyn yr amserlen yna. Hyd y byddwn yn gwybod telerau terfynol y trafodaethau a chynlluniau’r llywodraeth wedi i ni adael yr UE mae pethau’n mynd i fod yn ansefydlog. Bydd hyn yn effeithio’n fawr ar ein marchnadoedd yn Ewrop a thu hwnt. Yn ogystal â’r ansicrwydd o adael yr UE mae’r etholiad yn yr UDA wedi achosi mwy o gur pen. Mae Donald Trump wedi dweud ei fod am ddileu llawer o’r cytundebau masnachol a chodi tollau ar fewnforion i’r UDA ac os gwireddir hyn fe all effeithio ar ein hallforion. Y drwg yw nad ydym yn sicr a’i rhethreg yr etholiad oedd llawer o’i addewidion neu a fydd yn eu cadarnhau. Pe byddai’r trafodaethau Brexit yn rhai “caled” a bygythiadau Trump yn cael eu gwireddu rydym yn wynebu amser anodd. Y gobaith yw bydd synnwyr cyffredin a chyngor buddiol gan y diwydiant amaeth yn sicrhau na fydd hyn yn digwydd. Amser a ddengys, ond mae cyfnod ansicr o’n blaen am y misoedd nesaf i ddechrau pan gawn weld beth fydd osgo Mrs May a Donald Trump. Mae’n sicr o ran Brexit ni fyddwn yn gwybod i sicrwydd beth fydd y canlyniad am rai blynyddoedd. Ar hyn o bryd mae’n rhaid byw mewn gobaith hwyrach y daw Siôn Gorn a newyddion calonogol a bydd y flwyddyn newydd yn dod a goleuni a gwelliant i’r marchnadoedd.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.