Cadw Golwg o Ben Talar

gan Aubrey Davies

Mae’R gaeaf ar ein gwarthaf a’r rhan fwyaf costus o’r flwyddyn o’n blaen. y drwg yw mai prisiau’r cynnyrch wedi bod yn isel eleni ac yn anwadal iawn. Er bod ychydig o welliant wedi bod mae’r prisiau ar y cyfan yn is na’r llynedd ond mae’r costau’n uwch. y cynhyrchwyr llaeth a grawn sydd wedi cael y sylw mwyaf ond mae’r sectorau cig eidion a chig oen wedi dioddef dros y flwyddyn. yn achos y llaeth mae’r pris wedi gostwng yn sylweddol ac er bod peth codiad yn y pris ychydig iawn yw ac mae llawer o gynhyrchwyr yn colli arian. Mae’r gost o gynhyrchu litr o laeth yn uwch na’r hyn sy’n cael ei dderbyn ac ni all hyn barhau neu mi fydd llawer yn rhoi’r gorau i gynhyrchu llaeth. yn ôl ystadegau dairy Co rhoddodd 67 o gynhyrchwyr Cymru y gorau iddi yn y flwyddyn i Hydref eleni. Mae hyn yn fwy nag yn y ddwy flynedd flaenorol pan roddodd 40 gorau yn y flwyddyn i Hydref 2014 a 27 yn y flwyddyn i 2013. Erbyn Hydref dim ond 1768 o gynhyrchwyr yng Nghymru i gymharu â 1902 yn 2012. Mae’r sefyllfa yn Lloegr yn debyg gyda’r nifer wedi disgyn o 8802 yn 2012 i 7905 eleni. y darogan yw bydd y nifer yn dal i ddisgyn ac mae rhai yn meddwl mai rhai o’r cynhyrchwyr mawr fydd yn mynd am eu bod yn ddibynnol ar weithwyr cyflogedig sy’n golygu costau uwch. Mae ffermydd teuluol yn gallu ymdopi’n well gan mae’r teulu sy’n ddibynnol ar y fferm ac mae’n haws torri costau a byw o fewn eu gallu. Er yr ansicrwydd presennol y gobaith yw bydd pethau’n gwella cyn hir ac y bydd amser mwy llewyrchus yn dod eto i’r sector llaeth. Nid y cynhyrchwyr llaeth yw’r unig rai i ddioddef yn ddiweddar. Mae’r rhai sy’n magu a phesgi ŵyn ac eidion wedi cael amser caled. Gwelwyd prisiau cyfnewidiol dros y flwyddyn ddiwethaf ac ar y cyfan roeddent yn is na’r flwyddyn gynt. Gyda chostau’n cynyddu mae hyn wedi arwain at wasgfa ar y cyllid oedd ar gael a gyda’r rhagolygon bydd y Taliad Sengl yn llai ac yn hwyr nid yw’n argoeli’n dda am weddill y flwyddyn. Er bod prisiau’r anifeiliaid tew wedi bod yn siomedig ac yn anwadal mae prisiau’r gwartheg stôr a’r defaid magu wedi dal eu gwerth. yn achos y gwartheg stor maent yn draddodiadol wedi gwerthu’n dda o’i gymharu â’r pris tew a dyw eleni ddim yn wahanol. Efallai bod gan y rhai sy’n eu pesgi hyder y daw’r gwerth yn ôl mewn amser. yn achos y defaid magu’r teimlad yw bod pris y defaid cŵl ddim wedi disgyn a’i bod wedi gwerthu’n dda felly yn galluogi ail-fuddsoddi’r arian mewn mamogiaid newydd. fel ym mhob rhan o ffermio mae’n rhaid ail-fuddsoddi yn y stoc magu er mwyn cadw’r busnes i fynd. Heb y stoc magu ni fydd cig ar gael i’r cyhoedd. Un o’r cwynion mwyaf yw bod pris anifeiliaid tew wedi disgyn ond nid yw pris y cig yn y siopau wedi adlewyrchu hyn. Hefyd mae’r archfarchnadoedd yn dal i fewnforio llawer o gig o dramor sy’n effeithio ar ein prisiau ni. Mae’r archfarchnadoedd wedi bod yn ceisio lleddfu’r feirniadaeth maent yn ei gael am beidio cefnogi ffermwyr Prydain drwy greu grwpiau i werthu’n uniongyrchol iddynt. Maent yn talu ychydig yn fwy am y cynnyrch yma ond yn gosod amodau ar y ffermwyr sy’n ychwanegu at eu costau felly’n negyddu peth o’r cynnydd. Er bod y cynlluniau yma ar droed bach iawn yw cyfanswm gwerthiant yr archfarchnadoedd o’r cynnych o’r cynlluniau yma. Mae’r rhan fwyaf o’i gwerthiant yn dod gan ffermwyr eraill sy’n dioddef pris y farchnad sy’n dangos mor arwynebol yw’r archfarchnadoedd. Rydym yn dioddef oddi wrth gystadleuaeth gan gig wedi ei fewnforio ond rydym yn allforio cig i wledydd eraill. Efallai ni ddylem fod mor feirniadol o’r mewnforion a’i heffaith ar ein marchnad. Gan ein bod yn allforio mae cryfder y bunt yn effeithio’r allforion ac yn ei dro ar y prisiau yma ac mae hyn wedi bod yn rhannol gyfrifol am yr anwadalwch yn ein prisiau. Mae ffermio yn fusnes sy’n gweld llanw a thrai tros y blynyddoedd ac mi ddaw eto tro ar fyd ond i’r rhai sy’n cael amser anodd mae’n rhaid iddo ddod yn fuan. wrth i ni agosáu at y Nadolig gobeithio gwnaiff pethau wella fel mae’n draddodiadol wedi ei wneud.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.