Cig oen, masnach ac #AmaethAmByth

gan Glyn Roberts, llywydd UAC

Wrth i’r haf ein gadael ni a ninnau wedi mwynhau tymor sioeau llwyddiannus, rydym bellach yn troi’n golygon at ddechrau paratoi at yr hydref. Dechreuodd mis Medi gyda’r ‘Wythnos Caru Cig Oen’ boblogaidd, ac unwaith eto, bu UAC yn cefnogi’r syniad yma sy’n anelu at annog pobl i goginio cig oen Cymreig a Phrydeinig.

Ymunodd ein tîm ni ym Morgannwg gyda thaith archfarchnadoedd hybu Cig Cymru yng Nghaerdydd, lle bu cadeirydd y sir richard Walker a chynrychiolydd de Cymru o dîm polisi llywyddol UAC Ian rickman yn cyfarfod gyda siopwyr er mwyn hyrwyddo cig oen Cymreig.

Yr ydym wedi dweud hyn droeon – mae ein cig oen ni o’r ansawdd gorau posib, a bydd y rhai sydd wedi ei flasu, yn cytuno ei fod yn amlygu ei hun fel cynnyrch premiwm. Fodd bynnag, nid yw cynhyrchu cynnyrch premiwm o unrhyw ddefnydd os nad oes gennym unrhyw farchnad i’w werthu i. Gyda hyn mewn golwg, mae’n rhaid i ni sylweddoli mai un o’r materion mwyaf cymhleth a wynebwn yn sgil gadael yr Undeb Ewropeaidd yw’r trafodaethau masnachol.

Ond pam mae hynny o bwys i chi a fi? Wel, gadewch i ni edrych ar enghraifft o ffigurau mewnforio ac allforio 2014 ar gyfer y sector cig oen/cig dafad. Os nad oes gennym farchnad allforio, bydd gennym ormod o gig oen ar gyfer ein marchnad ni – hyd yn oed os byddai holl fewnforion yn cael eu gwahardd.

Yr hyn sy’n rhaid i ni gofio yw bod 40 y cant o gig dafad y DU yn cael ei allforio. Mae hefyd yn gynnyrch tymhorol ac mae’r DU yn dibynnu ar y ffaith bod allforio toriadau cig sy’n llai poblogaidd gyda’n cwsmeriaid ni, yn cydbwyso ein gwerthiant carcas.

Felly, pe baem yn colli mynediad i’r farchnad honno, gallai amaethyddiaeth Cymru fod yn wynebu problemau difrifol. Wedi’r cyfan, mae’n gyfrifol am fwy na 20 y cant o gynhyrchiad y DU.

hefyd, yn ddiweddar, amlygodd adroddiad FAPrI y ffaith, os ydym yn wynebu Brexit caled sy’n golygu ni fydd y DU yn llwyddo i gael cytundeb masnach gyda’r UE ac yn troi nôl at dollau a chwotâu Sefydliad Masnach y Byd ar yr holl fasnach, gallem weld gostyngiad o 30 y cant mewn prisiau a gostyngiad o 20 y cant yng nghynhyrchiad Cymreig yn y sector defaid. Byddai hyn yn dinistrio ein diwydiant defaid, chwalu ein cymunedau gwledig a diwedd ein heconomi wledig.

Byddai goblygiadau canlyniad drwg i Gymru yn ddifrifol; tra bod bron i 60,000 o bobl yn gweithio’n llawn ac yn rhan amser mewn amaethyddiaeth, dim ond dolen gyswllt yw ffermydd – er yn un hanfodol – mewn cadwyn gyflenwi gymhleth, sy’n cynnwys busnesau arall megis milfeddygon, masnachwyr bwyd, peirianwyr a chontractwyr, yn ogystal â chludwyr, marchnadoedd a busnesau bwyd.

Felly wrth i ni droi’n golygon tuag at ddiwedd y flwyddyn, ac yn agosáu at adael yr UE gydag ychydig iawn o ddatblygiad yn y trafodaethau, mae UAC yn parhau i atgoffa’r rhai hynny sydd ar flaen y gad bod #AmaethAmByth a bod goroesiad ein heconomïau gwledig yn dibynnu ar lwyddiant y trafodaethau masnach hynny, ac mae’n rhaid i hyn fod yn flaenoriaeth lwyr os ydym am barhau i gynhyrchu cig oen Cymreig fel cynnyrch premiwm.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.