Dryswch ynglŷn â’r Strategaeth Aer Glân

gan Glyn Roberts, llywydd UAC

Mae unrhyw un sy’n mynd am dro o gwmpas ein cefn gwlad godidog i fwynhau’r golygfeydd hardd, yr awyr iach a’r clytwaith o gaeau gwyrdd ar hyd a lled y wlad, yn sicr o gydnabod y rôl bwysig y mae ffermwyr eisoes yn ei chwarae wrth fynd i’r afael â llygredd aer a newid yn yr hinsawdd.

Mae ffigurau diweddar Glastir yn cefnogi hyn – mewn gwirionedd mae ein ffermwyr wedi creu ac adfer dros 2000km o wrychoedd, creu neu gynnal 524km o goridorau glannau’r nant, wedi creu 19,537m2 o lynoedd newydd, gofalu am 6715 hectar o ddolydd gwair ac mae 120,562 ha o dan gunlluniau rheoli’r ucheldiroedd yn gynaliadwy.

Felly, rwy’n methu â deall pam bod y Strategaeth aer Glân a gyhoeddwyd yn ddiweddar gan Ysgrifennydd yr amgylchedd, Michael Gove, yn pwyntio bys at y diwydiant amaethyddol. Bydd UaC wrth gwrs yn ymateb i’r ymgynghoriad.

Gall y bwriad i dorri llygredd aer ac achub bywydau, gyda chefnogaeth ddeddfwriaeth sylfaenol newydd, swnio’n egwyddorol ar yr olwg gyntaf ond mae’r ffordd awgrymedig o fynd ati yn codi cwestiynau perthnasol i’n sector.

Yn ôl DeFRa, llygredd aer yw’r pedwerydd bygythiad mwyaf i iechyd y cyhoedd ar ôl cancr, gordewdra a chlefyd y galon. Mae strategaeth newydd y llywodraeth yn nodi sut y byddant yn mynd ymhellach na’r Ue wrth leihau perygl llygredd i bobl.

Mae’r cynigion hyn yn ychwanegol at gynllun £3.5 biliwn y llywodraeth i leihau llygredd aer gan drafnidiaeth ar y ffyrdd a cherbydau disel, a nodwyd ym mis Gorffennaf y llynedd.

Amcangyfrifir y bydd y camau a nodir yn lleihau costau llygredd aer i gymdeithas tua £1 biliwn bob blwyddyn erbyn 2020, gan godi i £2.5 biliwn bob blwyddyn o 2030.

Felly, beth yw’r rhwystrau? Gadewch i ni edrych ar rai o’r cynigion:
Bydd Llywodraeth y DU yn:
• Cyflwyno deddfwriaeth sylfaenol newydd, a fydd yn rhoi pwerau newydd i lywodraeth leol er mwyn gwella ansawdd aer.

• Deddfwriaeth i sicrhau mai dim ond tanwydd domestig glân fydd ar gael i’w werthu, gan rwystro 8,000 tunnell o

fater gronynnol niweidiol rhag mynd mewn i’r atmosffer bob blwyddyn.
• Darparu system negeseuon ansawdd aer personol i hysbysu’r cyhoedd, yn enwedig y rhai sy’n agored i lygredd aer, am ragolygon ansawdd aer, gan ddarparu gwybodaeth gliriach am gyfnodau llygredd aer a chyngor iechyd.

• Gweithio gyda phartneriaid rhyngwladol i ymchwilio a datblygu safonau newydd ar gyfer teiars a breciau i’n galluogi ni i fynd i’r afael â gollyngiadau gwenwynig o ficro- blastig o gerbydau a all lygru aer a dŵr.

• Buddsoddiad newydd mewn ymchwil wyddonol ac arloesi sy’n cryfhau sefyllfa’r DU fel arweinydd byd-eang mewn technoleg glân a sicrhau gostyngiadau pellach mewn gollyngiadau.

Ac am y tro cyntaf, bydd y llywodraeth yn:

• Cymryd camau cydlynol i fynd i’r afael ag amonia o ffermio trwy ofyn i ffermwyr fuddsoddi yn yr isadeiledd a’r offer a fydd yn lleihau gollyngiadau. Bydd ffermwyr yn Lloegr yn cael eu cefnogi i gyflawni hyn trwy system o arian cyhoeddus ar gyfer nwyddau cyhoeddus.

Mae’n amlwg mai’r prif gyfrannwr i’r argyfwng ansawdd aer yw trafnidiaeth ar y ffyrdd, sydd yn broblem drefol yn y bôn – er gwaethaf y traffyrdd prysur sydd ledled y DU.

Ymddengys bod y cynllun hefyd yn rhoi pwysau pellach ar lywodraethau lleol, yn hytrach na chwilio am atebion trwy fframweithiau cydlynol a strwythuredig.

er bod amaethyddiaeth yn cael ei feirniadu’n aml o ran effeithiau amgylcheddol, y gwir yw bod gan bob diwydiant ryw fath o effeithiau andwyol, ac mae amaethyddiaeth yn un o’r ychydig sydd hefyd yn gyfrifol am effeithiau cadarnhaol enfawr – er enghraifft o ran storio carbon, diogelu bioamrywiaeth a rheoli dŵr.

Fel gyda phob diwydiant arall, mae gennym ddyletswydd i wella ein perfformiad er mwyn gwarchod y blaned ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Mae gwneud hynny yn her y gall y diwydiant gymryd, cyn belled â bod llywodraethau ac eraill yn deall yn iawn yr angen am ddulliau cymesur sy’n osgoi symud cynhyrchu bwyd i wledydd eraill sydd â safonau amgylcheddol is.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.