Problemau plastigau fferm

MAE UAC yn galw ar Lywodraeth Cymru i greu Tasglu Plastigau Fferm Cymru er mwyn mynd i’r afael a’r broblem gynyddol o wastraff plastigau fferm. Mewn llythyr at y Gweinidog dros Faterion Gwledig, Lesley Griffiths, tynnodd Llywydd UAC Glyn Roberts sylw at y ffaith bod Birch Farm Plastics wedi atal casglu gwastraff plastig ar gyfer 2019 yn ddiweddar, ar ôl casglu ac ailgylchu plastig fferm yng Nghymru am gyfnod o 30 mlynedd, a bod hyn yn un arwydd yn unig o broblem gynyddol sy’n effeithio ar y diwydiant a’r gadwyn cyflenwi bwyd yn gyffredinol.

Roedd Mr Roberts eisoes wedi ysgrifennu at y Gweinidog yn gynharach yn y flwyddyn yn tynnu sylw at yr angen i weithredu, ac mi wnaeth Lesley Griffiths gydnabod ei bod yn bwysig casglu a thrin gwastraff plastigau fferm a bod cyfleusterau digonol ar gyfer hyn.

Fodd bynnag, mynegodd Mr Roberts ei siom bod Llywodraeth Cymru wedi datgan yn y cyfryngau yn ddiweddar: “Mae gwaredu plastig fferm yn fater masnachol rhwng y ffermwyr, casglwyr y gwastraff ffilm plastig, a’r ffatrïoedd sy’n gallu, ac yn ei ailgylchu. Mae gan ffermwyr gyfrifoldeb i sicrhau bod eu plastig yn cael ei waredu’n gywir.”

“Nid wyf yn credu bod hyn yn adlewyrchu’r rhan lawn y mae’n rhaid i lywodraeth ei chwarae o ran lliniaru effaith cwymp y gadwyn gyflenwi nad oes gan ffermwyr reolaeth drosti,” meddai Mr Roberts.

Am flynyddoedd lawer Tsieina oedd y brif gyrchfan ar gyfer plastigau gwastraff, ond ar ddechrau 2018 stopiwyd cymryd gwastraff plastig o dramor, gan adael gwledydd ledled y byd yn ei chael hi’n anodd dod o hyd i gyrchfannau i anfon eu gwastraff. Yna cafodd llawer iawn o wastraff ei ailgyfeirio i Falaysia, ond mae’r wlad honno bellach wedi cyhoeddi na fydd yn derbyn gwastraff ac y bydd yn anfon tua 3,000 tunnell fetrig o blastig defnyddiedig yn ôl i wledydd, gan gynnwys y DU.

Dywedodd Mr Roberts fod y problemau cynyddol o waredu plastig o amgylch y byd, a chydnabod y difrod mae plastigau nad ydynt yn fioddiraddadwy yn achosi i’r amgylchedd, gan gynnwys bywyd morol, yn golygu bod angen gweithredu.

“Mae’n gwbl ddealladwy nad yw’r gwledydd hyn eisiau bod yn safle gwastraff i wledydd y gorllewin, ac mae hynny’n golygu bod heriau tymor byr a thymor hir yn codi wrth fynd i’r afael â’r mater hwn, nid yn unig ar gyfer amaethyddiaeth ond ar gyfer pob diwydiant,” meddai Mr Roberts.

“Mae’r heriau sy’n wynebu ein cadwyn cyflenwi bwyd yn ei chyfanrwydd yn arwyddocaol iawn oherwydd y rôl y mae plastigion yn ei chwarae wrth gadw porthiant anifeiliaid a bwyd dynol. Yn y pen draw, mae’n hanfodol canfod atebion mwy cynaliadwy sy’n sicrhau bod cynhyrchion yn cael eu gwneud o adnoddau cynaliadwy a bioddiraddadwy, a bod modd i’w hailgylchu, ond serch hynny yn parhau i weithio’n effeithiol i ffermwyr, eu da byw a’r gadwyn gyflenwi.”

Dywedodd Mr Roberts y gall datblygu technolegau newydd o’r fath yn gyflym ac yn effeithiol dim ond ddigwydd gydag arweiniad, cymorth a llywio gan lywodraethau lle mae angen, ond o ystyried yr heriau uniongyrchol a chynyddol a wynebir gan y diwydiant ffermio, mae angen gweithredu hefyd i fynd i’r afael â phroblemau sy’n cynyddu ar fuarth y fferm a safleoedd eraill ledled Cymru.

“Mae angen rhoi sylw brys i’r mater hwn, ac mi fyddai Tasglu Plastigau Fferm Cymru sy’n ystyried mesurau ac atebion tymor hir a thymor byr yn gam positif ymlaen,” ychwanegodd.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.